Bác Hồ với thực hành tiết kiệm

Email In PDF

      Một chính khách nước ngoài được gặp Bác năm 1951 đã nói: “Tôi hiếm khi gặp một người thanh đạm đến thế và khinh thường mọi xa hoa đến thế”. Bác Hồ từng nói “người ta ai cũng muốn ăn ngon, mặc đẹp, nhưng phải đúng thời, đúng hoàn cảnh. Trong lúc nhân dân còn khó khăn, một người nào đó muốn sống hưởng ăn ngon, mặc đẹp là không có đạo đức”. Và Bác thường xuyên nhắc nhở phải coi đạo đức là gốc của người cách mạng, của con người, phải thực hành cần, kiệm, liêm, chính.

       Theo Bác, thực hành tiết kiệm không phải là bủn xỉn, không phải xem đồng tiền to bằng cái nong, gặp việc đáng làm cũng không làm, đáng tiêu cũng không tiêu. Tiết kiệm không phải là ép mọi người phải nhịn ăn, nhịn mặc, trái lại tiết kiệm là cốt giúp vào tăng gia sản xuất, để dần dần nâng cao mức sống của nhân dân; tiết kiệm để tích trữ thêm vốn cho công cuộc xây dựng, phát triển kinh tế, văn hóa, để cải thiện đời sống nhân dân. Bác coi thực hành tiết kiệm là một quy luật đi lên của một đất nước và không phải chỉ nước nghèo mới thực hành tiết kiệm mà cả nước giàu cũng phải tiết kiệm. Người nói: “một dân tộc biết cần, kiệm, liêm, chính là một dân tộc giàu về vật chất, mạnh về tinh thần, một dân tộc văn minh, tiến bộ”.


Nơi làng quê Bác

       Người đã nêu một tấm gương lớn về thực hành tiết kiệm, nó đã trở thành nếp sống khi còn hoạt động ở nước ngoài, ở Căn cứ Việt Bắc cũng như lúc về Thủ đô Hà Nội. Từ câu chuyện Bác gom thức ăn thừa lúc còn làm phụ bếp trên tàu La-tu-sơ-tơ-rê-vin đem cho người nghèo đã khơi dậy sự ngưỡng mộ trong lòng những người bạn ngoại quốc; đến chỗ ở của Bác khi mới ở nước ngoài về là mái la đơn sơ của cây rừng Việt Bắc, lương thực chủ yếu là ngô đã tỏa sáng một nhân cách Hồ Chí Minh.

       Kháng chiến thắng lợi về Thủ đô, Trung ương có ý định mời Bác về ở trong ngôi nhà Toàn quyền cũ, vì ở đấy có đầy đủ tiện nghi sinh hoạt, đảm bảo tốt cho sức khỏe của Bác, tiện cho việc tiếp khách và mọi công việc của một vị lãnh tụ, nhưng Bác không chịu. Bác bảo: “Bác chứ không phải viên Toàn quyền, không phải vua, Chủ tịch một nước còn nghèo, chưa có quyền hưởng thụ quá mức trung bình của người dân”. Chuyện về đôi dép cao su của Người đã đi từ thủơ ở Chiến khu Việt Bắc đế mòn, quai chực đứt ra, các chú cảnh vệ muốn thay cho Bác, nhưng Bác bảo “còn đi tốt chán chú ạ”. Cũng là một bài học cho chúng ta về tiết kiệm.

       Bữa ăn của Bác - bữa ăn của một vị lãnh tụ cũng như bữa ăn của mọi nhà với bát canh, quả cà, con cá kho… khi ăn Bác luôn nghĩ đến người nghèo. Mọi việc làm, hành động của Bác trước hết đều hướng về nhân dân, nghĩ cho dân, cho nước. Hàng năm đến sinh nhật Bác, nhiều đoàn thể, khách khứa đến chúc mừng, Bác vui nhưng bảo sinh nhật là ngày riêng của cá nhân Bác mà làm ảnh hưởng đến thời gian và tiền bạc của tập thể. Vì vậy Bác đã cho làm ngôi nhà nhỏ trên núi Ba Vì, đến ngày sinh nhật Bác lại lên đó làm việc và dặn ở nhà báo với mọi người Bác đi công tác xa. Bác đặt tên cho ngôi nhà là “ngôi nhà cần kiệm”, vì ở đó Bác làm việc được nhiều hơn, phục vụ được nhiều hơn và tiết kiệm được hơn cho dân, cho nươc. Cuộc đời Bác gắn liền với những nơi thật bình dị, bình dị như chính con người Bác vậy. Từ ngày dựng nước gian lao vất vả đến khi làm Chủ tịch nước Bác vẫn giữ một lối sống bình dị không đòi hỏi một ưu tiên, một vinh hoa cho riêng mình. Đó chính là giá trị tinh thần cao đẹp, là văn minh Hồ Chí Minh. Chính vì thế, lịch sử có biến thiên nhưng Bác Hồ vẫn sống mãi, lớp lớp con cháu của Người vẫn hàng ngày tìm về cái đẹp cuộc đời Bác để nêu gương, để trau chuốt cái đẹp cho đời.

        Những vật dụng hàng ngày của Bác cũng hết sức giản dị. Người chỉ thị cho những người phục vụ khi áo, khăn hay chiếu của Bác rách thì vá lại. Mùa đông Bác vẫn dùng chiếc áo bông của đồng bào biếu mà Bác đã dùng nhiều năm, mền bông xẹp xuống không còn ấm nữa, nhưng không ai dám nghĩ đến việc xin Bác bỏ cái mền đi. Nhưng vì dùng mãi vỏ áo bị đứt chỉ ở khủy tay và ở co, Bác bảo mạng nó lại và Người còn nói: “Chủ tịch Đảng, Chủ tịch nước mặc áo vá thế này là cái phúc của dân đấy chú ạ, đừng bỏ cái phúc đó đi.”

       Bác Hồ chúng ta đó, chuyện nhỏ, đức lớn hài hòa ở một con người! Những việc Bác làm thật quá bình thường nhưng không phải ai cũng có thể làm những việc bình thường ấy. Những việc bình thường đó cũng không làm con người Bác nhỏ bé đi mà càng làm cho đạo đức của Người thêm tỏa sáng.

      Bác không chỉ tiết kiệm từ những cái lớn lao như ngôi nhà ở, chiếc xe… mà Bác tiết kiệm từ những cái nhỏ như tờ giấy. Bác nói “giấy bút, vật liệu đều tốn tiền của Chính phủ, tức là của dân. Ta cần phải tiết kiệm. Nếu một miếng giấy nhỏ đủ viết thì đừng dùng cả một tơ giấy, một cái phong bì có thể dùng hai, ba lần…” làm được những việc nhỏ thì sẽ thành cái to “nơi nào cũng tiết kiệm một chút thì trong một năm giảm được hàng vạn tấn giấy, tức là hàng triệu đồng bạc, nhờ tiết kiệm mà lợi cho dân rất nhiều”.

      Bác thường bảo mọi người phải thực hành tiết kiệm. Đặc biệt là tiết kiệm thời gian. Bác khuyên anh em phải làm việc đúng giờ vì “thời gian quí báu lắm”.

      Sinh thời để tiết kiệm thời gian, Bác dạy: “Thời gian là vàng. Ai mang vàng vứt đi là điên rồ. Ai mang thời gian vứt đi là người ngu dại. Từ Chủ tịch Chính phủ cho đến người chạy giấy, người quét dọn trong một cơ quan nhỏ, đều là những người ăn lương của dân, làm việc cho dân… vì vậy làm việc phải đúng giờ, chớ đến trễ về sớm… phải nhớ rằng dân đã lấy tiền mồ hôi nước mắt để trả lương cho ta trong những giờ đó, ai lười biếng tức là lừa gạt dân”.

      Chúng ta đã nghe nhiều, biết nhiều về những phẩm chất đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đó là những câu chuyện hết sức giản dị, gần gũi trong cuộc sống đời thường, thiết nghĩ chúng ta hãy tự soi mình qua những câu chuyện của Bác. Dĩ nhiên, người ta không thể trở thành Hồ Chí Minh, nhưng mỗi người có thể học một số điều từ Cụ Hồ để làm cho mình trở nên tốt hơn. Để rồi âm ỉ trong mỗi người là niềm tự hào mang dòng máu con người Việt Nam, là con cháu Bác Hồ, để sống sao cho xứng đáng với những lời dạy của Người.

       Cổ nhân có dạy: “Gốc của thiên hạ là Quốc gia - Gốc của Quốc gia là gia đình - Gốc của gia đình là bản thân mỗi người”. Học tập tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm cá nhân mỗi người hãy làm theo và thực hành ngay hôm nay!

Trần Lộc ( Bảo tàng Cần Thơ)